Wojskowa Akademia Techniczna - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Systemy hydropneumatyczne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WMTLSWSI-SHyd1
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Systemy hydropneumatyczne
Jednostka: Wydział Mechatroniki, Uzbrojenia i Lotnictwa
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Forma studiów:

stacjonarne

Rodzaj studiów:

I stopnia

Rodzaj przedmiotu:

wybieralny

Forma zajęć liczba godzin/rygor:

W 36/zo, C 8/+, L 16/+razem: 60 godz.

Przedmioty wprowadzające:

podstawy konstrukcji maszyn: znajomość pojęć tolerancja i pasowa-nie, tolerancja kształtu i pasowania, umiejętność wyznaczania schematu sił obciążających węzły konstrukcyjne, umiejętność kon-struowania podstawowych elementów i węzłów konstrukcyjnych: elementy połączeń

mechanicznych (śrubowych, kształtowych, spawanych), wały i ich uszczelnienia, łożyska toczne, zbiorniki ciśnieniowe.

materiały lotnicze: znajomość właściwości mechanicznych i użytkowych materiałów wykorzystywanych w budowie i elementów systemów hy-dropneumatycznych.

mechanika płynów: znajomość właściwości płynów doskonałych i rze-czywistych, umiejętność wykorzystania równania Bernoulliego, umie-jętność obliczania strat liniowych i miejscowych przepływu płynu rze-czywistego.

budowa i instalacje SP znajomość budowy podstawowych elementów konstrukcyjnych statków powietrznych, znajomość struktury funkcjo-nalnej pokładowych instalacji SP.


Autor:

płk dr hab. inż. Marek ROŚKOWICZ

Bilans ECTS:

Aktywność / obciążenie studenta w godz.

1. Udział w wykładach / 36 godz.

2. Udział w laboratoriach / 16 godz.

3. Udział w ćwiczeniach / 8 godz.

4. Udział w seminariach/ 0 godz.

5. Samodzielne studiowanie tematyki wykładów / 36 godz.

6. Samodzielne przygotowanie do laboratoriów / 16 godz.

7. Samodzielne przygotowanie do ćwiczeń / 8 godz.

8. Samodzielne przygotowanie do seminarium / 0 godz.

9. Realizacja projektu / 0 godz.

10. Udział w konsultacjach / 12 godz.

11. Przygotowanie do egzaminu / 0 godz.

12. Przygotowanie do zaliczenia / 18 godz.

13. Udział w egzaminie / 8 godz.


Sumaryczne obciążenie pracą studenta: 158 godz. / 5 ECTS

Zajęcia z udziałem nauczycieli (1+2+3+4+9+10+13): 80 godz. / 3 ECTS

Zajęcia powiązane z działalnością naukową 90 godz. / 3 ECTS

Zajęcia o charakterze praktycznym ….. godz./…..ECTS


Skrócony opis:

Elementy systemów płatowcowych. Pojęcia podstawowe, warunki użytkowania, czynniki robocze w systemach płatowcowych. Pompy systemów płatowcowych. Pompy wielotłoczkowe. Pompy zębate. Silniki wyporowe. Obliczenia parametrów pomp instalacji płatowcowych. Sprężarki i zasobniki energii hydropneumatycznej. Odbiorniki energii hydropneumatycznej – siłowniki. Zawory systemów płatowcowych. Zawory sterujące ciśnieniem. Zawory sterujące natężeniem przepływu. Zawory sterujące kierunkiem przepływu. Charakterystyki elementów wykonawczych. Przewody sztywne i giętkie. Złącza i przyłącza. Filtry. Zbiorniki i amortyzatory. Wzmacniacze hydrauliczne Systemy paliwowe. Systemy przeciwpożarowe. Systemy klimatyzacji. Systemy przeciwoblodzeniowe. Systemy hydrauliczne. Systemy olejowe i chłodzenia. Kabiny wysokościowe. Systemy tlenowe oraz wyposażenie ratownicze załóg statków powietrznych. Zasady eksploatacji pokładowego wyposażenia hydropneumatycznego.

Pełny opis:

Wykłady

1. Wiadomości wstępne o lotniczych systemach hydropneumatycznych. Przeznaczenie systemów, podział konstrukcyjny i funkcjonalny sys-temów. Podział systemów hydropneumatycznych wg. normy ATA. Podstawowe elementy systemów hydropneumatycznych Czynniki robocze stosowane w systemach płatowcowych. Paliwa lotnicze, ciecze hydrauliczne, oleje silnikowe, gazy robocze – charakterystyka i podstawowe parametry / 2h

2.Pompy systemów płatowcowych. Przeznaczenie, podział, charaktery-styki pomp. Zjawisko kawitacji i uderzenia hydraulicznego / 2h

3. Pompy wyporowe. Pompy zębate i pompy wielotłoczkowe osiowe / 2h

4. Pompy wirowe. Przeznaczenie, parametry i charakterystyki / 2h

5. Sprężarki tłokowe i zasobniki hydrauliczne. Zasada działania, główne parametry, przykłady konstrukcji / 2h

6. Siłowniki hydrauliczne i silniki hydrauliczne. Budowa i zasada działa-nia, główne parametry, charakterystyki rzeczywiste i idealne, przy-kłady konstrukcji / 2h

7. Elementy sterujące kierunkiem przepływu, ciśnieniem i natężeniem przepływu. Podział, zasada działania, przykłady konstrukcji / 2h

8. Elementy sterujące ciśnieniem i natężeniem przepływu. Podział, zasa-da działania, przykłady konstrukcji / 2h

9. Przewody, złącza, przyłącza, filtry. Wymagania, podział, główne para-metry, przykłady konstrukcji / 2h

10. Zbiorniki i uszczelnienia. Podział, przeznaczenie, parametry, przykła-dy konstrukcji / 2h

11. Amortyzatory. Zasada działania, przeznaczenie, wymagania, podział / 2h

12. Układy instalacji paliwowych. Układy: zasilania, tankowania, tanko-wania w powietrzu, przetłaczania i podtłaczania paliwa, drenażu, wentylacji zbiorników, kontroli i diagnozowania. Przykłady rozwiązań / 2h

13.Układy instalacji olejowych. Układy: zasilania, chłodzenia, separacji mieszanki gazowo - olejowej, kontroli i diagnozowania. Przykłady rozwiązań / 2h

14. Układy instalacji przeciwpożarowych. Układy wykrywające zagrożenie pożarowe na statku powietrznym, rodzaje czujników. Układy wyko-nawcze, rodzaje środków gaśniczych. Zalecenia eksploatacyjne związane z ochroną przeciwpożarową / 2h

15. Układy instalacji przeciwoblodzeniowych. Układy wykrywające oblo-dzenie - rodzaje czujników. Układy wykonawcze, przykłady rozwią-zań konstrukcyjnych / 2h

16. Układy instalacji klimatyzacji. Układy: odbioru powietrza do instalacji klimatyzacji, „gorącego i zimnego powietrza”, regulacji parametrów – zmian ciśnienia i temperatury. Przykłady rozwiązań / 2h

17. Układy instalacji hydraulicznych. Układy zasilania, rodzaje układów zasilania, rozwiązania zapewniające niezawodność działania ukła-dów zasilania. Układy wykonawcze / 2h

18. Układy instalacji tlenowych. Struktura systemu. Wyposażenie ratow-nicze załóg statków powietrznych / 2h

Ćwiczenia

1. Obliczenia podstawowych parametrów pompy wyporowej / 2 h

2. Obliczenia podstawowych parametrów zasobnika hydraulicznego / 2h

3.Obliczenia podstawowych parametrów siłownika hydraulicznego / 2h

4. Obliczenia podstawowych parametrów systemu hydraulicznego / 2h

Laboratoria

1. Wyznaczanie charakterystyk pompy wirowej / 2h

2. Wyznaczanie charakterystyk pompy wyporowej / 2h

3. Badanie siłownika hydraulicznego / 2h

4. Wyznaczanie charakterystyk lotniczego rozdzielacza suwakowego / 2h

5. Diagnozowanie elementów systemu paliwowego statku powietrznego / 4h

6. Diagnozowanie elementów systemu hydraulicznego statku powietrz-nego / 4h

Literatura:

Podstawowa:

1. Dindolf R.: Napędy płynowe. Politechnika Świętokrzyska, 2009.

2. Baszta T.M.: Urządzenia hydrauliczne – konstrukcja i obliczanie. WNT, Warszawa 1971.

3. Rutkowski K.: Wyposażenie hydropneumatyczne samolotów i śmi-głowców. Źródła i odbiorniki energii. Skrypt WAT. Warszawa 1999.

4. Rutkowski K.: Wyposażenie hydropneumatyczne samolotów i śmi-głowców. Zawory i inne elementy. Skrypt WAT. Warszawa 2001.

5. Banel T., Rutkowski K.: Wyposażenie hydropneumatyczne samolo-tów i śmigłowców. Instalacje. Skrypt WAT. Warszawa 1990

Uzupełniająca:

Moir I., Seabridge A.: Aircraft Systems, Wiley London 2008

Efekty uczenia się:

W1 / Absolwent ma uporządkowaną wiedzę w zakresie funkcjonowania systemów hydropneumatycznych statków powietrznych (energe-tycznych, zasilających oraz specjalnych), ich budowy oraz warunków ich eksploatacji, zna zasady eksploatacji statków powietrznych określone przez europejskie i krajowe władze lotnicze (wymagania PART-147) oraz orientuje się w obecnym stanie oraz najnowszych trendach rozwojowych techniki lotniczej z zakresu systemów hydro-pneumatycznych/ K_W13, K_W15

W2 / Absolwent ma szczegółową wiedzę w zakresie funkcjonowania sys-temów hydropneumatycznych statków powietrznych, w tym wiedzę niezbędną do zrozumienia fizycznych podstaw działania takich układów, instalacji i systemów / K_W14

U1 / Absolwent potrafi dokonać analizy uszkodzenia systemów hydro-pneumatycznych na podstawie analizy dokumentacji technicznej oraz sygnałów generowanych przez pokładowe i stacjonarne sys-temy diagnostyczne oraz pozyskiwać informacje z literatury i innych źródeł o takich systemach, oraz potrafi integrować uzyskane infor-macje, dokonywać ich interpretacji, a także wyciągać wnioski oraz formułować i uzasadniać opinie. Ma ma umiejętność samokształce-nia się, m.in. w celu podnoszenia kompetencji zawodowych / K_U01, K_U04

U2 / absolwent potrafi porównać rozwiązania projektowe układów, urzą-dzeń i instalacji hydropneumatycznych statku powietrznego ze względu na rodzaj misji i zadane kryteria użytkowe, ekonomiczne i bezpieczeństwa oraz potrafi rozwiązywać zadania techniczne w ob-szarze projektu wstępnego lub projektu koncepcyjnego systemów hydropneumatycznych statku powietrznego i procedur ich obsługi-wania. Potrafi obsługiwać podsystemy hydropneumatyczne statków powietrznych zgodnie z wymaganymi przepisami ciągłej zdatności, zna zasady bezpieczeństwa obowiązujące przy takiej pracy / K_U11, K_U12

Metody i kryteria oceniania:

Przedmiot zaliczany jest na podstawie: zaliczenia.

Ćwiczenia zaliczane są na podstawie: odpowiedzi na ćwiczeniach ra-chunkowych oraz na podstawie pisemnych testów

Ćwiczenia laboratoryjne zaliczane są na podstawie: wykonania wszyst-kich ćwiczeń laboratoryjnych oraz wykonania i zaliczenia sprawozdania

Egzamin/zaliczenie przedmiotu jest prowadzone w formie pisemnego testu oraz na podstawie przeprowadzonej indywidualnie przez studenta analizy przypadku w trakcie odpowiedzi ustnej

Warunkiem dopuszczenia do egzaminu/zaliczenia jest uzyskanie pozy-tywnej oceny z ćwiczeń laboratoryjnych i zaliczenia z ćwiczeń audytoryj-nych

Osiągnięcie efektu W1, W2, U1, U2 weryfikowane jest ćwiczeniach;

Osiągnięcie efektu W1, W2, U2 –weryfikowane jest na zaliczeniu;

Osiągnięcie efektu U1, U2 - weryfikowane jest na ćwiczeniach rachun-kowych i laboratoryjnych;

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje student, który:

1. Potrafi bezbłędnie wykonać rysunek schematu funkcjonalnego sys-temów hydropneumatycznych,

2. Potrafi bezbłędnie zamieścić na schemacie niezbędne elementy wy-konawcze i sterujące w układach systemów hydropneumatycznych oraz uzasadnić ich przeznaczenie,

3. Potrafi bezbłędnie obliczyć podstawowe parametry wybranych ele-mentów systemów hydropneumatycznych,

4. Potrafi zaproponować metodykę wyznaczenia podstawowych para-metrów i charakterystyk elementów systemów hydropneumatycznych,

5. Potrafi ocenić przydatność do eksploatacji wybranych elementów na podstawie wykonanych pomiarów i wyznaczonych charakterystyk,

6. Potrafi zaproponować sposoby usuwania uszkodzeń w elementach systemów hydropneumatycznych.

Ocenę dobrą plus otrzymuje student, który:

1. Potrafi bezbłędnie wykonać rysunek schematu funkcjonalnego sys-temów hydropneumatycznych,

2. Potrafi bezbłędnie zamieścić na schemacie niezbędne elementy wy-konawcze i sterujące w układach systemów hydropneumatycznych oraz uzasadnić ich przeznaczenie,

3. Potrafi bezbłędnie obliczyć podstawowe parametry wybranych ele-mentów systemów hydropneumatycznych,

4. Potrafi zaproponować metodykę wyznaczenia podstawowych para-metrów i charakterystyk elementów systemów hydropneumatycznych

5. Potrafi ocenić przydatność do eksploatacji wybranych elementów na podstawie wykonanych pomiarów i wyznaczonych charakterystyk.

Ocenę dobrą otrzymuje student, który:

1. Potrafi bezbłędnie wykonać rysunek schematu funkcjonalnego sys-temów hydropneumatycznych,

2. Potrafi bezbłędnie zamieścić na schemacie niezbędne elementy wy-konawcze i sterujące w układach systemów hydropneumatycznych oraz uzasadnić ich przeznaczenie,

3. Potrafi bezbłędnie obliczyć podstawowe parametry wybranych ele-mentów systemów hydropneumatycznych,

4. Potrafi zaproponować metodykę wyznaczenia podstawowych para-metrów i charakterystyk elementów systemów hydropneumatycznych

Ocenę dostateczną plus otrzymuje student, który:

1. Potrafi bezbłędnie wykonać rysunek schematu funkcjonalnego sys-temów hydropneumatycznych,

2. Potrafi bezbłędnie zamieścić na schemacie niezbędne elementy wy-konawcze i sterujące w układach systemów hydropneumatycznych oraz uzasadnić ich przeznaczenie,

3. Potrafi bezbłędnie obliczyć podstawowe parametry wybranych ele-mentów systemów hydropneumatycznych.

Ocenę dostateczną otrzymuje student, który:

1. Potrafi bezbłędnie wykonać rysunek schematu funkcjonalnego sys-temów hydropneumatycznych,

2. Potrafi bezbłędnie zamieścić na schemacie niezbędne elementy wy-konawcze i sterujące w układach systemów hydropneumatycznych oraz uzasadnić ich przeznaczenie,

3. Potrafi obliczyć podstawowe parametry wybranych elementów syste-mów hydropneumatycznych,

Ocenę niedostateczną otrzymuje student, który nie spełnia kryteriów zdefiniowanych na ocenę dostateczną.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Wojskowa Akademia Techniczna.
ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 2, 00-908 Warszawa 46 tel: +48 261 839 000 https://www.wojsko-polskie.pl/wat/ kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-2 (2024-05-20)