Teoria i praktyka wojny informacyjnej

stacjonarne

W 14/+, C 16/, razem: 30 godz

nazwa modułu / wymagania wstępne: obronność i bezpieczeństwo państwa, informatyka, organizacja i zarządzanie, ochrona cyberprzestrzeni w systemie obronnym

Pełny opis modułu

(treści programowe) Wykłady /metody dydaktyczne: Wykłady prowadzone są metodą podającą: informacyjną lub konwersatoryjną, z wykorzystaniem różnych środków dydaktycznych

1. Społeczeństwo informacyjne /2 godz./. Rozwój cywilizacyjny ludzkości: społeczeństwo agrarne, społeczeństwo przemysłowe, społeczeństwo informacyjne. Geneza powstania społeczeństwa informacyjnego. Charakterystyka społeczeństw: obszar techniczny – technosfera, obszar przekazu informacji – infosfera, obszar stosunków międzyludzkich – socjosfera. System edukacji w poszczególnych modelach społecznych.

2. Wojna informacyjna, operacje informacyjne i psychologiczne: pojęcia, metody i zastosowanie. /2 godz./. Wojna informacyjna. Cele i działania wojny informacyjnej. Wojna informacyjna jako podzbiór operacji informacyjnych. Operacje informacyjne. Operacje psychologiczne. Wnioski.

3. Współczesny wymiar konfrontacji informacyjnej. /2 godz./. Konfrontacja informacyjna do połowy XX wieku. Konfrontacja informacyjna drugiej połowy XX wieku. Konfrontacja informacyjna przełomu XX i XXI wieku. Aktorzy oddziaływania. Wymiary oddziaływania informacyjnego. Wnioski.

4. Informacyjny wymiar bezpieczeństwa militarnego / 2 godz./. Metody zdobywania informacji i oceny zagrożeń militarnych. Wywiad wojskowy. Formy pozyskiwania informacji. Kontrwywiad. Szpiegostwo. Służby specjalne. Walka informacyjna. Działania psychologiczne.

5. Współczesna wojna informacyjna w teorii i praktyce /2 godz./. Amerykańskie i rosyjskie pojęcie wojny informacyjnej. Fazy wojny informacyjnej. Sterowanie społeczne. Podstawowe narzędzia w walce informacyjnej. Metody walki informacyjnej przeciwko państwu. Obrona przed info-agresją.

6. Wojna informacyjna według poglądów rosyjskich /2 godz./. Charakterystyka teorii wojen informacyjnych. Rosyjska teoria wojen informacyjnych. Zaplecze „frontu” informacyjnego. Wojna informacyjna w rosyjskiej doktrynie geopolitycznej. Propaganda jako podstawowy instrument operacji informacyjnych. Sieciowe operacje propagandowe. Innowacje „w realu”.

7. Rosyjska wojna dezinformacyjna przeciwko Polsce /2 godz./. Wstęp. Kwestia „polskiej rusofobii” jako narzędzia rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Analiza wrogich Polsce narracji rosyjskich w polskiej i rosyjskiej przestrzeni informacyjnej. Wnioski.

Ćwiczenia /metody dydaktyczne: Ćwiczenia realizowane są w formie dyskusji, prezentacji, analizy przypadku, ćwiczeń praktycznych oraz prac koncepcyjnych.

1. Społeczeństwo informacyjne / 2 godz./. Podstawowe pojęcia. Cechy charakterystyczne społeczeństwa informacyjnego. Właściwości społeczeństwa informacyjnego. Przemiany społeczne w erze informacyjnej. Wady społeczeństwa informacyjnego. Zalety społeczeństwa informacyjnego.

2. Technologie informacyjne /2 godz./.Podstawowe pojęcia: technologia informacyjna; informatyka; telekomunikacja; telematyka. Zastosowania technologii informacyjnej (nauka-badania; technika; gospodarka; media; rozrywka).

3. Wojna informacyjna / 2 godz./. Charakterystyka wojny informacyjnej. Uczestnicy wojny informacyjnej. Poziomy wojny informacyjnej.

4. Narzędzia wojny informacyjnej /2 godz./. Rola propagandy w wojnie informacyjnej. Dezinformacja – niebezpieczna broń.

5. Wojna informacyjna – narzędzie destabilizacji państw i rządów /2 godz./.Sposoby prowadzenia wojny informacyjnej. Aktywa prowadzenia wojny informacyjnej.

6. Wojna informacyjna według poglądów amerykańskich i rosyjskich /2 godz./. Amerykańskie i rosyjskie pojęcie wojny informacyjnej. Fazy wojny informacyjnej. Sterowanie społeczne. Podstawowe narzędzia w walce informacyjnej. Metody walki informacyjnej przeciwko państwu. Obrona przed info-agresją. Rosyjskie wojska „operacji informacyjnych”.

7. Wojna informacyjna – czy już się rozpoczęła. /2 godz./ Informacyjna konfrontacja Zachodu z Rosją. Instytucjonalizowanie propagandy. Media propagandowe. Dezinformacja – rosyjska broń strategiczna.

8. Przykłady wojny informacyjnej – studium przypadków /2 godz./.

Dr inż. Tadeusz Kubaczyk

Bilans ECTS

(nakład pracy studenta) Aktywność / obciążenie studenta w godz. (wg. arkusza Bilans ECTS)

1. Udział w wykładach / 14

2. Udział w ćwiczeniach audytoryjnych / 16

3.Samodzielne studiowanie tematyki wykładów / 11,2

4. Samodzielne przygotowanie do ćwiczeń audytoryjnych / 16

5. Udział w konsultacjach / 4,5

6. Przygotowanie do zaliczenia / 12

Sumaryczne obciążenie pracą studenta:73:30=2,46

przyjęto 2,5 ECTS

Zajęcia z udziałem nauczycieli (1+2+3+5): 34,5:30=1,15 przyjęto 1 ECTS

Zajęcia o charakterze praktycznym (2+5+6): 57:30=1,91 przyjęto 2 ECTS

Student poznaje najważniejsze pojęcia i koncepcje związane z zagadnieniem wojny informacyjnej. Poznaje specyfikę prowadzenia działań dezinformacyj-nych przez agentów krajowych i międzynarodowych. Dowiaduje się o techni-kach obrony przed działaniami dezinformacyjnymi i zasad tzw. fact checkingu. Poznaje podstawowe strategie oddziaływania na świadomość społeczną i za-sady cybernetyki społecznej.

Przedmiot wprowadza w podstawowe zagadnienia i koncepcje dotyczące współczesnej teorii i praktyki wojny informacyjnej.

W trakcie zajęć Student poznaje zasady perswazji i manipulacji, ze szczególnym uwzględnieniem działań prowadzonych przez Internet. Uczy się jak rozpoznawać dezinformacje, fakenewsy, oszustwo i ataki socjotechniczne. Uzyskuje wiedzę o podstawowych zależnościach pomiędzy wojną informacyjną, a cyberprzestępczością i oszustwem w sieci.

W trakcie zajęć zaprezentowane są też główne narracje wykorzystywane we współczesnej wojnie informacyjnej i środki do prowadzenia wojny informacyjnej.

podstawowa:

- T. Rid, Wojna Informacyjna, wyd. Bellona, Warszawa 2022.

- Ł. Olejnik, Propaganda, wyd. PWN, Warszawa 2024.

- R. Brzeski, Wojna informacyjna – wojna nowej generacji, wyd. Antyk, Komo-rów 2014.

uzupełniająca:

- T.R. Aleksandrowicz, Podstawy walki informacyjnej, wyd. Editions Spotkania 2016 r.

- Ch. Whyte, Information Warfare in the Age of Cyber Conflict, wyd. Routled-ge, Nowy York 2021.

Literatura do ćwiczeń:

podstawowa:

- R. Ratajczyk, Nowoczesne wojny informacyjne, wyd.

Difin, 2016 r.

uzupełniająca:

- Batorowska, H., Klepka, R., Wasiuta, O. (2019). Media jako instrument wpływu informacyjnego i manipulacji społeczeństwem: 327-378

- Goban-Klas, T., Sienkiewicz, P., Społeczeństwo informacyjne: szanse, za-grożenia, wyzwania., Wydawnictwo Postępu Telekomunikacji, Kraków 1999.

- A. Lelonek, Wojna informacyjna, operacje informacyjne i psychologiczne: pojęcia, metody i zastosowanie. w: Potencjał słowa. Międzynarodowe stosunki i

komunikacja: stan i perspektywy, wyd. Fundacja Centrum Badań

Polska-Ukraina 2016.

I. Tkeshelashvili, Rosyjska propaganda w przestrzeni informacyjnej Gruzji przed i po konflikcie w sierpniu 2008 roku. Wschodnioznawstwo, Tom 15: 55-71, 2021: DOI 10.4467/20827695WSC.21.003.14710.

Symbol i nr efektu modułu / efekt kształcenia / odniesienie do efektu kierunkowego

W1/ ma rozszerzoną wiedzę o człowieku jako twórcy kultury bezpieczeństwa i podmiotu systemu obronności i bezpieczeństwa państwa oraz jego interakcjach z najbliższym otoczeniem społecznym, pogłębioną w odniesieniu do wybranych obszarów zbiorowej aktywności człowieka w sferze obronności i bezpieczeństwa państwa;; / K_W04

W2/ ma pogłębioną wiedzę typowych rodzajach organizacji, o procesach społeczno-kulturowych, w tym i o relacjach, politycznych, prawnych, ekonomicznych i technologicznych zachodzących w strukturach i instytucjach oraz relacjach społecznych kształtujących obronność państwa, w wymiarze krajowym i międzynarodowym, a także o rządzących tymi zmianami prawidłowościach;/ K_W08

U1/ potrafi prawidłowo identyfikować, interpretować i wyjaśniać zjawiska i procesy polityczne, społeczne, prawne, ekonomiczne i kulturowe, oraz wzajemne relacje między zjawiskami społecznymi, specyficzne dla współczesnych wyzwań i zagrożeń a także dla procesów związanych z kształtowaniem obronności i bezpieczeństwa państwa, z wykorzystaniem wiedzy z dyscyplin naukowych właściwych dla kierunku studiów;;/ K_U01

U2/ posiada umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy w praktycznym rozwiązywaniu problemów obronności państwa, z wykorzystaniem nowoczesnej techniki i technologii informatycznego przetwarzania informacji, rozszerzoną o krytyczną analizę skuteczności i przydatności stosowanej wiedzy oraz umiejętności nabytych podczas praktyki zawodowej; / K_U03

K1/ jest przygotowany do formułowania własnych opinii, samodzielnej i krytycznej oceny odbieranej informacji;/ K_K01

Przedmiot zaliczany jest na podstawie: Egzaminu ustnego obejmującego pełne spektrum tematyczne poruszane podczas wykładów.

Ćwiczenia audytoryjne zaliczane są na podstawie: Średniej z ocen cząstko-wych z wykonywanych zadań podczas ćwiczeń oraz oceny z eseju, który obejmuję tematykę poruszaną na ćwiczeniach

Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia jest :.

Osiągnięcie efektu W1, W2, W3, W4, U1 - weryfikowane jest testem wiedzy

Osiągnięcie efektu U2, U3, U4,K1, K2 - sprawdzane jest w ramach zaliczenia ćwiczeń audytoryjnych.

Efekty U2, K1, K2 sprawdzenie są na ćwiczeniach.

Oceny osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia (wg. opinii Komisji WLO ds. Funkcjonowania Systemu Zapewnienia Jakości Kształcenia):

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 91-100%.

Ocenę dobrą plus otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształ-cenia na poziomie 81-90%.

Ocenę dobrą otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 71-80%.

Ocenę dostateczną plus otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 61-70%.

Ocenę dostateczną otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 51-60%.

Ocenę niedostateczną otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie równym lub niższym niż 50%.

Ocenę uogólnioną zal. otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie wyższym niż 50%.

Ocenę uogólnioną nzal. otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie równym lub niższym niż 50%.