Wybrane zagadnienia bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego

stacjonarne

kurs

obowiązkowy

Wykłady - 6 godzin

Seminarium - 4 godziny

brak

PROGRAM SZKOLENIA WOJSKOWEGO 3 - MIESIĘCZNEGO KURSU OFICERSKIEGO dla kandydatów posiadających kwalifikacje przydatne

w określonym korpusie osobowym (grupie osobowej) - obowiązuje od: 2024 roku

mjr dr inż. Marzena Walkowiak

Przedmiot wprowadza słuczacza w istotę bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego. Wskazuje na prawne i strukturalno-organizacyjne aspekty funkcjonowania systemu bezpieczeństwa narodowego oraz instytucji zajmujących się bezpieczeństwem międzynarodowym. Szczególną uwagę zwraca się na miejsce i rolę Polski w europejskiej i euroatlantyckiej przestrzeni bezpieczeństwa oraz na zaangażowanie Sił Zbrojnych RP w operacjach pokojowych i stabilizacyjnych w tym wyjaśnienie podstawowych pojęć, zasad i sposobów realizacji tych zadań.

Wykłady prowadzone są metodą podającą: informacyjną lub konwersatoryjną, z wykorzystaniem prezentacji multimedialnych.

Temat 1: Globalne problemy bezpieczeństwa.

1. Pojmowanie bezpieczeństwa i źródła zagrożeń (Wykład - 2 godz.)

Podstawowe pojęcia w obszarze problematyki bezpieczeństwa międzynarodowego i wewnętrznego. Istota bezpieczeństwa; zagrożenie jako antynomia bezpieczeństwa; typologia zagrożeń; architektura bezpieczeństwa globalnego i regionalnego; zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego;.

2. Narody Zjednoczone i porozumienia regionalne. Mechanizmy

kontroli zbrojeń (Seminarium - 2 godz. ) Podstawy prawne określające podwaliny bezpieczeństwa w układzie międzynarodowym. Aktualne rozwiązania i tendencje w sferze globalnego systemu bezpieczeństwa. Rola i mechanizm funkcjonowania ONZ. Możliwości stabilizowania bezpieczeństwa w obszarach regionalnych. Organizacje ponadnarodowe o potencjalnych i rzeczywistych możliwościach w sferze bezpieczeństwa. Zasady kontroli zbrojeń i mechanizmy stosowane dla jej potrzeb. Porozumienia w sferze kontroli zbrojeń strategicznych istotne dla bezpieczeństwa globalnego. Konwencje zmierzające do kontroli i wyeliminowania broni chemicznej

i biologicznej. Protokół genewski o broniach uznawanych za powodujące nadmierne cierpienia. Kontrola zbrojeń konwencjonalnych w Europie.

Temat 2: System bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.

1. Przesłanki bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej

Polskiej. Strategia obronności (Wykład - 2h). Warunki kształtowania się otoczenia bezpieczeństwa Rzeczypospolitej

Polskiej. Struktury systemu obronnego państwa. Założenia strategii bezpieczeństwa i strategii obronności RP. Zadania stawiane SZ RP w świetle założeń strategii obronnej. Ochrona ludności i system ratownictwa w sytuacjach zagrożeń. Służba SWW i SKW jako służby specjalne i służby ochrony państwa.

2. Prawno-organizacyjne podstawy systemu obronnego RP (Wykład - 2h).

Funkcje państwa i podmiotów prawa państwowego w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i obrony narodowej. Podstawy prawne systemu obronnego RP. Struktura systemu obronnego RP i jego składowe. Zasady funkcjonowania organów władzy, administracji i samorządów w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Struktura Sił Zbrojnych i ich zadania w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Polska w systemie sojuszniczym NATO.

Temat 3: Międzynarodowa współpraca wojskowa. Siły Zbrojne RP w operacjach poza granicami kraju ( Seminarium - 2 godz.) Międzynarodowe formy współpracy wojskowej i tendencje jej rozwoju. Polska w systemie sojuszniczym NATO. Rola organizacji międzynarodowych w operacjach i misjach międzynarodowych. Podstawy prawne i procedury określające zasady udziału sił zbrojnych w operacjach pokojowych. Charakter działań sił zbrojnych i personelu wojskowego w typowych rodzajach misji międzynarodowych. Współdziałanie w ramach operacji ONZ i przedsięwzięć wielonarodowych bez jej mandatu. Współpraca wojskowa w NATO i Unii Europejskiej. Jednostki wielonarodowe funkcjonujące przy współudziale Polski. Operacje poza granicami Polski.

Podstawowa:

1. K. Ficoń, Propedeutyka bezpieczeństwa, Wydawnictwo BELL Studio, Warszawa 2020.

2. W. Kitler, Bezpieczeństwo narodowe RP. Podstawowe kategorie. Uwarunkowania. System, Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej, Warszawa 2011.

3. T. Szczurek, Wyzwania dla bezpieczeństwa – niepewna przyszłość – między zagrożeniami a szansami, Wydawnictwo Wojskowej Akademii Technicznej, Warszawa 2019.

4. T. Szczurek, Od deskrypcji do antycypacji wykorzystania potencjału militarnego w kształtowaniu bezpieczeństwa nowoczesnych wspólnot państwowych wobec rozwoju zagrożeń niemilitarnych, Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa 2012.

5. T. Szczurek (red. nauk.), Asymetryczne zagrożenia bezpieczeństwa narodowego w XXI wieku, Wydawnictwo Wojskowej Akademii Technicznej, Warszawa 2014.

6. T. Szczurek (red. nauk.), Militarne i niemilitarne aspekty bezpieczeństwa Polski w Unii Europejskiej, Wydawnictwo Wojskowej Akademii Technicznej, Warszawa 2014.

Uzupełniająca:

1. W. Kitler, M. Wojciszko, G. Lewandowski, Funkcjonowanie państwa w warunkach zewnętrznego zagrożenia i w czasie wojny, Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej, Warszawa 2022.

2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U z dnia 16 lipca 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.

3. T. Szczurek, M. Walkowiak, P. Bryczek-Wróbel, Military, non-military and paramilitary threats, Wydawnictwo Wojskowej Akademii Technicznej, Warszawa 2020.

4. T. Szczurek, Konflikty zbrojne, Wydawnictwo Wojskowej Akademii Technicznej, Warszawa 2009.

5. T. Szczurek (red. nauk.), Bezpieczeństwo narodowe i współpraca sojusznicza w kontekście działań Sił Zbrojnych RP, Wydawnictwo Wojskowej Akademii Technicznej, Warszawa 2010.

6. M. Walkowiak, T. Szczurek, Critical infrastructure in view of the challenges to national security, Military University of Technology, Warsaw 2021.

7. Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 roku o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2002 r., nr 156, poz. 1301 z późn. zm.

8. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, Dz. U. z 2022 r., poz. 665

W1/ zna i rozumie istotę bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego oraz zna i rozumie współczesne zagrożenia militarne, niemilitarne i paramilitarne / W_SW_1

W2/ posiada wiedzę ma temat NATO i Unii Europejskiej, zna i rozumie miejsce i rolę Polski w europejskiej i euroatlantyckiej przestrzeni bezpieczeństwa/ W_SW_1

W3/ posiada wiedzę na temat prawnych i strukturalno-organizacyjnych aspektów funkcjonowania systemu bezpieczeństwa narodowego i kierowania działaniami antykryzysowymi /W_SW_2

W4/ posiada wiedzę na temat operacji poza granicami kraju, zna i rozumie zasady i sposoby realizacji tego typu zadań przez Siły Zbrojne RP/ W_SW_2

U1/ potrafi dostrzec i ocenić zagrożenie bezpieczeństwa i wskazać instytucję wiodącą w działaniach na rzecz neutralizacji tego zagrożenia/U_SW_1

U2/ umie wytłumaczyć podwładnym zjawiska zachodzące w sferze bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego/U_SW_8

K1/dostrzega potrzebę śledzenia bieżącej sytuacji polityczno-militarnej oraz innych zjawisk wpływających na bezpieczeństwo Polski, regionu i świata/K_SW_1

K2/ dostrzega znaczenie członkostwa w NATO i w Unii Europejskiej dla bezpieczeństwa Polski i jest gotów do realizacji zobowiązań sojuszniczych/K_SW_3

Przedmiot zaliczany jest na podstawie: sprawdzianu.

Sprawdzian jest prowadzony w formie pisemnej.

Warunkiem dopuszczenia do sprawdzianu jest pozytywna ocena z ćwiczeń.

Ćwiczenia audytoryjne zaliczane są na podstawie: zaliczenia, na które składa się: pozytywna ocena z wystąpienia wspomaganego prezentacją multimedialną, 100% frekwencja na ćwiczeniach, realizacja prac w grupach dyskusyjnych.

O ocenie końcowej z przedmiotu decyduje: prowadzący przedmiot.

Efekty W1, W2, W3, W4 – weryfikowane są podczas sprawdzianu pisemnego.

Efekt U2 weryfikowany jest podczas wystąpienia wspomaganego prezentacją przygotowaną przez studenta.

Efekty U1, K1 i K2 sprawdzenie są na ćwiczeniach.

Oceny osiągnięcia zakładanych efektów kształcenia:

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 91-100%.

Ocenę dobrą plus otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 81-90%.

Ocenę dobrą otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 71-80%.

Ocenę dostateczną plus otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 61-70%.

Ocenę dostateczną otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie 51-60%.

Ocenę niedostateczną otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie równym lub niższym niż 50%.

Ocenę uogólnioną zal. otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie wyższym niż 50%.

Ocenę uogólnioną nzal. otrzymuje student, który osiągnął zakładane efekty kształcenia na poziomie równym lub niższym niż 50%.